O periplo de dous lenzos de Goya

✅A Sala Primeira do TS desestimou os recursos extraordinarios por infracción procesual e de casación no seu día interpostos por Altadis, como sucesora de Tabacalera e as súas predecesoras.

Rexéitase así a súa pretensión de que lle a recoñecese como propietaria dos retratos do rei Carlos IV e a súa esposa réinaa María Luisa de Parma, pintados por Goya no ano 1789.

Estes lenzos foran executados por encargo da Real Fábrica de Tabacos de Sevilla, para ser expostos nun monumento efémero que ía ser colocado ante a fachada da Fábrica, como parte das festas con que a cidade de Sevilla celebrou o comezo do novo reinado.

✍️A sentenza

A sentenza parte do feito incuestionado de que os dous retratos pertencían ao patrimonio da coroa en 1789 e logo pasaron ao Estado. A seguir, enuncia as diferentes entidades que se sucederon na posesión dos retratos.

Tras analizar os documentos e as comunicacións habidas entre as partes, conclúe que o Ministerio consentiu que a Compañía Arrendataria de Tabaco á que se arrendou este monopolio en 1887 posuíse os retratos, se ben, sempre cunha función de ornato nos seus edificios, sen renuncia en momento algún á súa propiedade.

A demandante, por tanto, e a xuízo da Sala, non acreditou que esa posesión orixinaria exercésese en ningún momento a título de dona, único que é idóneo para adquirir a propiedade por usucapión, conforme o art. 1955 CC.

Por outra banda, o art. 28 da Lei 16/1985, do Patrimonio Artístico Español, declara no seu apartado 2 que «os bens mobles que forman parte do Patrimonio Histórico Español non poderán ser alleados polas Administracións Públicas, […]». E no seu apartado 3, que «os bens a que se refire este artigo serán imprescriptibles. En ningún caso aplicarase a estes bens dispor no artigo 1955 do Código Civil».

Por iso, a pesar de que nun contrato de comodato que asinaron o Ministerio e Tabacalera en 1999 incluíuse unha mención a supostos dereitos dominicais da posuidora, non constituíu título suficiente para que o Estado perdese a propiedade destas dúas obras.

👏Esta sentenza, que segue o criterio da Avogacía do Estado, pon fin a anos de litixio e confirma o criterio do Xulgado de Primeira Instancia nº 82 de Madrid e a Sección 19.ª da Audiencia Provincial de Madrid.

Agradecemos o traballo eficaz realizado respecto diso polo Departamento Civil, Mercantil e Concursal da Dirección Xeral do Contencioso da Avogacía do Estado.